dinsdag 1 juni 2010

Brazilian Jiu-Jitsu: de beste vechtsport

Brazilian Jiu-Jitsu (BJJ) is een relatief jonge gevechtssport, overgewaaid uit – de naam zegt het zelf al - Brazilië, die de laatste jaren steeds meer aan populariteit wint in Vlaanderen en in de rest van de wereld.

Bij BJJ ligt de focus op worstelen en grondvechten. In feite begint BJJ waar Judo eindigt: op de grond. Het doel van BJJ is de tegenstander te ‘submitten’ of te onderwerpen.

Door middel van hefboomtechnieken probeert men een arm, een been of een schouder te klemmen of de tegenstander te wurgen. In geval van een wurging zal de tegenstander stikken en bij een klem zal de pijn ondraaglijk worden en bestaat het risico op een breuk. In beide gevallen is de tegenstander genoodzaakt om af te kloppen.

Anders dan bij andere gevechtsporten gebruikt men geen trappen of stoten, vandaar dat deze vechtsport ook wel ‘the gentle art’ wordt genoemd. Technisch gezien staat een submission of afkloppen wel gelijk aan een knock out.

Brazilian Jiu-Jitsu wordt door vele gevechtsportliefhebbers als de meest efficiënte gevechtsport ter wereld beschouwd. BJJ is een wetenschappelijke benadering van gevechtsport, omdat ze het meest doeltreffend is.

Bij de meeste gevechtsporten ligt de focus op staand vechten (Karate, Kung Fu, Thaiboks, Engels Boksen, Sumoworstelen, etc.). BJJ is superieur tegenover staande vechtsporten.

Een staand vechter kan gevaarlijk uit de hoek komen als hij staand vecht, maar eenmaal op de grond geworpen gelden de regels van BJJ (hoewel er ook nog stoten kunnen uitgedeeld worden).

Verder moet hier wel aan toegevoegd worden dat BJJ gericht is op one to one gevechten. Als je tegenover 2 tegenstanders staat is BJJ niet gunstig. Dan is een staande gevechtsport meer aangewezen.

BJJ is een sport die veel oefening en denkwerk vereist. Het lijkt een beetje op schaken, omdat er veel anticipatie en strategie aan te pas komt.

Meestal probeert men in een gevecht eerst een basisaanvalpositie te bekomen, de ‘mount’ of de ‘guard’.

De mount is een positie waarbij de ene met beide benen over de romp van de andere zit. Het is een heel dominante houding die toelaat om eenvoudig klemmen en wurgingen aan te zetten.

Als een persoon op de grond zijn beide benen om de middel van de andere heeft, dan heeft hij de andere in zijn guard.

Vanuit beide posities zijn er talloze mogelijkheden om de tegenstander schaakmat te plaatsen. Degene die zich op dat moment in de minder gunstige positie bevindt anticipeert op verschillende mogelijke aanvallen van zijn tegenstander en probeert een ‘escape’.

In een gevecht hebben de tegenstanders vaak beurtelings dominante posities waaruit ze slagen te ontsnappen tot er iemand in een te benarde postitie terecht is gekomen waardoor hij zich moet overgeven.

Omdat er zo veel ‘sweeps’, ‘takedowns’, ‘submissions’ en ‘escapes’ zijn is deze sport zeer complex en duurt het jaren vooraleer men een aanzienlijk niveau in deze sport kan behalen.

Net zoals bij Judo gebruikt men banden om gradaties in vaardigheid aan te duiden. Alleen duurt het bij BJJ langer vooraleer men zijn eerste kleur kan behalen. Iemand die zeer regelmatig traint doet er ongeveer twee jaar over om een blauwe band te behalen.

Na blauw volgen paars, bruin en zwart. Zwarte banden zijn erg zeldzaam. In België zijn er een handvol zwarte banden, de BJJ pioniers. Slechts enkele tientallen personen ter wereld dragen een rode band. De bekendste daarvan is Helio Gracie, de founding father van BJJ.


Een perfect uitgevoerde triangle choke op het wereldkampioenschap BJJ

De sport is ontstaan toen de Japanner Mitsuyo Maeda, een judoka en meester in traditionele Jiu-Jitsu, in 1914 emigreerde naar Brazilië. Daar leerde hij de Gracie familie grondvechten.

De Gracies vertrokken vanuit deze vechtstijl, maar pasten deze stijl aan en ontwikkelden gaandeweg nieuwe en betere technieken zodat deze sport uitermate geschikt werd voor Vale Tudo wedstrijden (de voorloper van Mixed Martial Arts, vale tudo betekent 'alles mag' in het Portugees).

Brazilian Jiu-Jitsu genoot pas echt wereldbekendheid in vechtsportkringen in 1993, toen Helio’s zoon Royce Gracie de eerste, en vervolgens ook de tweede en vierde Ultimate Fight Championship (UFC) won.

In dit kampioenschap werden professionals van allerlei gevechtsporten uit alle hoeken van de wereld uitgenodigd. Het doel was de ultieme vechter te vinden. Er waren geen regels, er werd gevochten tot iemand bewusteloos geslagen werd of zelf afklopte. 

Tot ieders verbazing bleek niet Karate of Kickbox de beste gevechtsport te zijn, het was een onbekende Braziliaan in kimono met een tot dan nog onbekende stijl die zegevierde.


De dag van vandaag is UFC razend populair. UFC is de moderne vorm van brood en spelen. In de Verenigde Staten is UFC een booming business, wereldwijd zijn er miljoenen fans. Het videogame ligt in de winkelrekken.

Door de tijd heen zijn de vechtstijlen in UFC geëvolueerd. Uiteindelijk blijkt de beste stijl in Mixed Martial Arts (MMA) een combinatie te zijn van Brazilian Jiu-Jitsu en Thaiboks of Muay Thai, waarbij vooral trappen, kniestoten, vuistslagen en elleboogstoten gebruikt worden.

Vaak verlopen MMA gevechten staand, maar het grondwerk beheersen is onontbeerlijk. Niet verwonderlijk zijn het vaak Brazilianen die aan top staan in de verschillende gewichtsklassen van UFC.

Ook in Europa worden er MMA wedstrijden georganiseerd op professioneel niveau, hoewel er hier niet zo veel geld mee te verdienen valt.


Bij UFC wordt er altijd in een octagon gevochten, een achtzijdige kooi

Wie doet er aan vechtsport? Volgens de Franse socioloog Bourdieu bestaat er een verband tussen sociale klasse en smaakvoorkeuren.

Zo zou de hogere klasse meer oog hebben voor het esthetische en het verfijnde. Zij doen vaker sporten zoals golf, tennis en schermen.

De lagere klasse of arbeidersklasse beoefent meer sporten waarbij direct lichamelijk contact en brute kracht centraal staan, zoals voetbal en boksen, omdat dat meer aansluit bij het fysieke werk in de fabrieken.

Er zit een kern van waarheid in deze theorie. Boksen, kickbox en MMA zijn sporten die veel vaker worden beoefend door mensen afkomstig uit lagere inkomensgroepen.

Maar er zijn evengoed UFC vechters met een universitair diploma, bovendien kan verstand het verschil maken om tot de absolute top te behoren.

Brazilian Jiu-Jitsu is als gevechtssport aantrekkelijker dan boksen voor hogere klassen, omdat BJJ regelmatig en op professioneel niveau beoefend kan worden zonder hersenschade op te lopen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen