maandag 7 april 2014

Op weg naar huis van Brazilië

Toen ik terug naar huis ging van Brazilië, dacht ik dat ik het tóch wel allemaal had gehad.

Mijn eerste vlucht ging van Rio naar Salvador. Daar zou ik 6 uur moeten wachten om vervolgens door te vliegen naar Düsseldorf, om daar uiteindelijk over te stappen op een vlucht naar Brussel. Ik keek niet uit naar zo’n langdurige reis, maar was nog steeds in een euforische roes vanwege mijn verblijf in Brazilië.

Dus daar zat ik dan, in de luchthaven van Salvador een bord spaghetti te nuttigen. Plotseling zag ik een lichtbruin Braziliaans meisje mijn richting uitstappen. Ze droeg een strakke jeansbroek en een wit bloesje. Braziliaanse meisjes zijn niet verlegen om zelf initiatief te nemen. Ze vroeg me of de plaats over mij vrij was. Even later bestelde ze ook iets om te eten. In Brazilië voelt contact leggen met wildvreemde personen altijd veel ‘natuurlijker’ aan dan elders.

We maakten kennis met elkaar. Na de maaltijd toonde ik haar foto’s van mijn reis door Brazilië op mijn laptop. Ik zag dat ze een gouden ring rond haar ringvinger droeg. Ze vertelde dat ze op terugweg was naar haar man in Venetië na een bezoek aan haar familie in Brazilië.

Wat bleek? Toevallig zaten we op dezelfde vlucht. Allebei moesten we nog vijf uur wachten op de luchthaven.

Wat viel er te doen de komende 5 uur? Ik vroeg wat hààr plannen nog waren. Ze wist het niet. Ik stelde voor om samen een wandelingetje door de luchthaven te maken. Buiten was er niets te doen, dus we gingen een verdiep hoger om naar de vliegtuigen te kijken.

Toen we naast elkaar zaten, begon ze op een subtiele manier te glimlachen. Opeens werd het me duidelijk dat ze aan het flirten was. Ik had nog nooit een getrouwde vrouw gekust. Maar dat idee vervaagde al snel, haar ogen veranderden meteen weer naar een minder uitnodigende blik. Gemixte signalen.

In Brazilië is het echter normaal om snel te kussen, dus ik probeerde het. Toen ik haar zoende voelde ik een opwinding omdat ze zo aantrekkelijk was.

Om haar interesse te behouden besliste ik haar niet te lang te kussen. Ik stelde voor om te gaan inchecken en suggereerde om plaatsen naast elkaar in het vliegtuig te vragen.

Toen we in de rij wachtten, zag ik mensen naar ons kijken. Waarschijnlijk dachten ze dat ik in Brazilië een vrouw aan de haak geslagen had en die nu mee naar Europa bracht. Na de check-in stelde ik voor om even te splitsen.

De volgende keer dat ik haar terug zag was bij het boarden. Ik merkte haar op maar ze negeerde me.

Toen ik de douane wilde passeren werd ik op zij gehouden omdat ik mijn visum voor 3 maanden met 1 maand had overschreden. Normaal kon je een visum voor 3 maanden verlengen, maar die wetgeving was tijdens mijn verblijf gewijzigd.

Ze deden er moeilijk over en het duurde erg lang. Alle andere passagiers waren al ingestapt en de ijzeren vogel was klaar om te vertrekken.

Ik werd zenuwachtig. Na lang discussiëren in het Portugees en wat papierwerk mocht ik eindelijk opstappen. Het Braziliaans meisje wachtte me op in haar stoel.

We stegen onmiddellijk op. Na 15 minuten stilte begonnen we terug te praten, en niet veel later opnieuw te kussen. Als Europeaan was ik iets terughoudender met al die mensen rondom ons, maar na een tijdje was ik de omgeving vergeten. Het zou grappig geweest moest er nog een persoon naast ons gezeten hebben, maar in dit vliegtuig stonden er maar 2 stoelen aan de raamkanten.

Na het avondeten werd het koud en donker. Ik haalde een paar dekentjes om over ons te leggen. Onder het deken maakte ze mijn broeksknop open en begon met me te spelen. Ik begon haar ook te betasten. Ik wreef over haar poesje: helemaal nat. Ze fluisterde geniepig in mijn oor of ik seks op de WC wou hebben.

Op dat moment waren er nog stewardessen aan het werken vlakbij de WC. Als we op dat moment gegaan waren, hadden ze ons zeker betrapt. Bovendien had ik geen condoom op zak en met Braziliaanse meisjes kun je maar beter voorzichtig zijn.

Ik stelde voor om het later te doen, maar later die nacht was ze tegen mij aan het slapen en we waren beiden te moe.

Achteraf had ik een beetje spijt dat ik niet op haar voorstel ben ingegaan, maar ik denk dat het op dat moment een beetje automatisch geweest zou zijn. Het was hoe dan ook een fantastische ervaring. Normaal gezien ging het een saaie reis van 20 uur zijn. Omdat we beide wisten dat het na de vlucht ging eindigen, was het alsof we alles in één keer hadden. Het was voor mij de ideale manier om mijn avontuur in Brazilië af te sluiten. 

Ik denk dat zij het wel spannend vond om vreemd te gaan op het vliegtuig, vlak voordat haar man haar zou opwachten.

De volgende morgen dronken we samen een koffie op de moderne luchthaven van Düsseldorf. Op TV zagen we dat er die nacht 234 mensen waren omgekomen tijdens een brand in een Braziliaanse discotheek.

We hebben nog contact met elkaar. Na 9 maanden wonen in Italië is ze definitief terug naar Brazilië vertrokken. Vlak voor ze terug vloog vroeg ze me of ik haar eens kom bezoeken in Brazilië.

zondag 19 januari 2014

Top 10 ergernissen van reisleiders

Dit is een artikel dat ik een paar jaar geleden heb geschreven, toen ik nog werkte als reisleider. Ik heb het toen niet gepubliceerd omdat ik dacht dat het mijn job in gevaar kon brengen, indien mijn werkgever mijn blog ontdekte.

Soms mis ik het reisleiderschap wel, omdat het zo avontuurlijk was, maar uiteindelijk was ik het werk een beetje beu, en was op zoek naar een nieuwe uitdaging.

Velen doen de job voor 1 of 2 seizoenen. Dan heb je nog een groot deel mensen die de job echt leuk vinden en het voor ong. 3 jaar doen, en een kleine minderheid blijft voor hele lange termijn in de sector.

Laat er geen twijfel over bestaan: werken als reisleider is een fantastische job, maar soms kon ik me ook ergeren aan bepaalde zaken. Ik denk dat iedereen in elke job dat wel heeft. Zo zal een toiletdame ook wel een hekel hebben wanneer iemand na het eten van een Turkse pita een toilet onrein heeft achtergelaten, of heeft een dokter ook niet graag dat mensen gaan zelfdokteren, en denken dat ze het beter weten omdat ze van alles op het internet gelezen hebben.

Krijg bij het lezen nu niet de indruk dat ik voortdurend geïrriteerd was; ik vertrok elke dag met plezier naar m’n werk. Het was eerder tijdens piekperiodes, of op bestemmingen met veel klachten dat ik makkelijker geprikkeld was vanwege de hoge werkdruk.

Numero uno: Deze zal heel herkenbaar zijn bij andere reisleiders. Vaak zat ik met mijn uniform in het restaurant van een hotel. Juist wanneer ik een hap wilde nemen en kwam er iemand over mijn bord hangen of aan mijn hemd trekken: “Sorry dat ik je stoor tijdens het eten, maar weet je toevallig of …?”

Waarom is dit vervelend? Omdat je zeker niet de enige bent en omdat het eten toch één van die momenten is dat je even van de rust wil genieten. Er zijn voldoende bezoektijden en informatiebijeenkomsten om vragen te stellen.

2. Tijdens de bezoekuren langs komen voor een infomeeting. Men doet er alles aan om de gasten zo goed mogelijk op de hoogte te brengen van de informatiebijeenkomst. Beeld je in dat je in hoogseizoen 4 tot 8 infomeetings op een dag hebt. Telkens hetzelfde verhaal. Een verhaal dat enthousiast gebracht moet worden, of de mensen kopen niet. Tegen het einde van de dag ben je opgebrand. In het hoogseizoen gebeurde het wel eens dat ik mijn stem verloor omdat ik zo veel moest praten. Als er dan mensen tijdens de bezoektijd komen voor een hele uiteenzetting, terwijl er ‘s morgens in hetzelfde hotel een meeting gepland was, is dit wel een beetje frustrerend.

3. De infomap wegnemen. In de infomap staat een heleboel praktische info maar ook de ophaaltijden voor de terugvlucht. Sommige gasten nemen de kaft mee naar hun kamer om te lezen. Of nemen ze hem mee naar het strand om als hoofdsteuntje te gebruiken? Gebruiken kinderen de kaft als springschans voor hun BMX? Soms is de map enkele dagen verdwenen, met als gevolg dat de anderen niet weten om hoe laat ze opgehaald worden de volgende dag voor de luchthaven en dat de reisleider ook geen nieuwe ophaaltijden in de map kan plaatsen.

4. Het niet respecteren van de intieme zone. De Amerikaan Hall heeft de interpersoonlijke ruimte in vier zones verdeeld: de intieme zone (0-45 cm), de persoonlijke zone (45-120 cm), de sociale zone (120-360 cm) en de publieke zone (360-750 cm of meer). Sommige gasten komen heel dicht bij je staan, met hun gezicht op 30 cm verwijderd van jouw gezicht. Dat is niet aangenaam, soms hebben ze een stinkende adem of kunnen ze ziektes doorgeven.

5. “Kan jij een betere kamer voor ons regelen?” Dit is eerder de fout van sommige hotels, die regelmatig kamers voor één dag overboeken of kamers met tekortkomingen verhuren. Hierdoor krijgen de reisleiders extra werk. Als het erg druk is, dan hoop je toch dat gasten het in de eerste plaats zelf eens aan de receptie vragen, die gaan heus niet bijten hoor. Kamers regelen hangt sterk af van je hotelpakket en de bestemming. Tunesië - een goedkope bestemming - was op dat vlak echt een ramp.

6. Wanneer ik door de straten van Gran Canaria in mijn uniform liep, werd ik voortdurend door vreemde mensen aangesproken, alsof er een grote I van info op mijn voorhoofd gedrukt stond. Dit is het uniformeffect. Ik denk dat het een beetje vergelijkbaar is met een politieagent die voortdurend aangesproken wordt om de weg te vragen. Als je op een fiets rijdt heb je dat probleem niet.

7. “Kan jij een plaatsje voor me regelen in het vliegtuig?” Omdat zo veel mensen dit vragen aan de reisleider op de luchthaven wordt het op een bepaald moment vervelend. Wacht gewoon je beurt af en vraag het aan de persoon achter de check-in balie. Plaatsen met extra beenruimte kan je op voorhand mits betaling reserveren.

8. “Wat zijn de weersvoorspellingen?” Weetje: als je in een land woont waar het bijna altijd goed weer is ga je echt niet elke dag het weerbericht volgen. Bovendien hebben de gasten dit vaak zelf al op voorhand op het internet gecheckt. Ik heb ook geen toverstafje waarmee ik de wolken kan doen verdwijnen. Anderzijds, als je die vraag zo dikwijls krijgt kan je het wel als een onderdeel van je job beschouwen, dus als ik ergens iets zag over het weer probeerde ik het wel te memoriseren.

9. Vervelende of irrationele argumenten bij een klacht. Voorbeeld: “De vorige keer toen we op reis waren was dit en dat ook al fout gelopen.” Of stel dat je bijvoorbeeld naar een oplossing zoekt voor een probleem en de gasten doen heel moeilijk waardoor het vinden van een oplossing te lang duurt: “Ik wil ook een compensatie omdat we al een hele vakantiedag kwijt zijn!” Het ergste zijn de persoonlijke aanvallen die niets met de zaak te maken hebben. Waarom zou je moeite doen voor iemand die je staat af te snauwen?

10. “De markt is op zaterdag van 9 tot 12.- Wannéér is die markt?” Godverdomme! Ik heb het juist gezegd, dacht ik dan. Zeer vervelend als gasten tijdens een infomeeting opnieuw vragen wat je juist verteld hebt, zeker als het om saaie praktische info gaat zoals busnummers, openingstijden, enz. Ook hier ligt de oorzaak bij het feit dat je 6 dagen per week werkt en heel veel infomeetings moet geven.


Waar kan jij je soms aan ergeren in je job?

zaterdag 30 november 2013

Blitzbezoek aan Letland, Estland & Litouwen

Ik kan mijn ogen niet geloven. Het is 0 graden Celsius; een meisje loopt over straat met korte rok en blote benen. Klaarblijkelijk zijn de mensen hier beter opgewassen tegen de koude.

Voor mijn werk – als sales manager – ging ik een weekje naar de Baltische staten om enkele bedrijven te bezoeken. Het eerste wat me opviel toen in landde in Riga was dat het om 16 uur al donker was.

Dat voelt vreemd, omdat om 16 uur je dag nog maar halverwege is. Om 18 uur zie je al een pikzwarte sterrenhemel waardoor het diep in de nacht lijkt.

In Estland, nog iets noordelijker, duurt de langste nacht ongeveer van 15 tot 9 uur, en de kortste van 23 tot 4 uur.

Riga werd onlangs verkozen tot mooiste stad van Europa door de lezers van USA Today, maar een bereisd persoon zou niet erg onder de indruk zijn. Het is een charmante stad maar niet iets dat je absoluut gezien moet hebben. 

Eigenlijk had ik verwacht dat de stad minder ontwikkeld zou zijn, maar Riga ziet er even modern uit als andere West-Europese steden. Letland is echter wel het minst economisch ontwikkeld van de Baltische staten.


Wat me hier opviel was dat jongeren elkaar ontmoeten in coffee shops, die talrijk aanwezig zijn. Vaak staan er zetels, waardoor het een goede hangout spot is, een plek om nieuwe mensen te ontmoeten wanneer het buiten vriest. Ik denk dat je zelf kan spreken over een coffee shop cultuur.

De baan van Riga naar Tallinn heeft maar één rijvak en de rit duurt ongeveer 4,5 uur. De weg loopt grotendeels door de bossen. Net voor de grens met Estland kan je de zee vanuit de auto zien.


Letten maken grapjes over Esten dat ze traag zijn, maar daar heb ik niet veel van gemerkt. Ze mogen dan wel traag zijn, economisch gezien is Estland het meest ontwikkeld van de Baltische staten. 

Vergeleken met Riga en Vilnius heeft Tallinn het mooiste oude stadscentrum. Toen ik in het duister over de ronde keien naar het hoger gedeelte van de burcht wandelde, waande ik mezelf even in de Middeleeuwen.


Wat ik mezelf afvroeg: Wat hebben Letland, Estland en Litouwen nu eigenlijk gemeenschappelijk dat ze als een groep ‘de Baltische Staten’ beschouwd worden? De 3 landen hebben verschillende talen. (Lets en Litouws lijken op Russisch, Estisch klinkt als Fins.) De enige reden waarom ze Baltische Staten genoemd worden is vanwege hun ligging naast de Baltische Zee.

Van Riga naar Vilnius is circa 3,5 uur rijden, door een vlak landschap van velden.

Het centrum van Vilnius is gezellig en cultureel interessanter dan Riga. In het midden van de stad ligt een universiteit. Ik zou hier graag eens terug komen om het nachtleven te ontdekken.  


Zowel Letland, Estland en Litouwen hebben bovengemiddeld knappe vrouwen. Ze hebben Slavische gezichtsvormen, maar zien er soms ook een beetje Scandinavisch uit. Ze zijn vrij groot, en hebben dikwijls blond haar en lichte ogen. Wat me ook opviel is dat veel vrouwen hun haar extreem lang laten groeien, tot aan hun derrière. 


Mijn ervaringen in de Baltische Staten waren zeer positief, maar ik zou anderen aanraden om in de lente of de zomer te gaan, als je niet 50 % van je dag in het donker wil doorbrengen.

zaterdag 27 april 2013

Wonen in Brazilië was het beste dat ik ooit gedaan heb


Als ik even terug kijk naar wat ik tot nu toe al heb meegemaakt heb in mijn leven, dan beschouw ik de tijd dat ik Brazilië woonde als de mooiste. Ik zou het voor geen geld hebben willen missen. Telkens wanneer ik Braziliaanse muziek hoor komen alle sensationele herinneringen levendig naar boven. 

Mijn verblijf in Rio was één grote ontdekkingstocht in een mythische stad, waarbij ik elke dag voor nieuwe verrassingen stond.

Baile funk party

Rio de Janeiro is een van de weinige plaatsen waarvoor ik mijn thuisfront zou kunnen achterlaten om er permanent te gaan wonen. Het is moeilijk om Rio niet leuk te vinden.

Voor mij was het eenvoudig om de taal te leren, omdat ik reeds Spaans sprak. Als je van plan bent om naar Brazilië te gaan raad ik je aan om eerst de taal te leren; de meeste mensen spreken weinig Engels. Brazilië is zo’n groot land dat veel Brazilianen nooit naar het buitenland zullen gaan, waardoor Engels leren voor hen minder nut heeft.

Braziliaans-Portugees is een prachtige taal, waarom zou je die niet willen leren? 

De geest van een cultuur zit vervat in de taal. Door de taal te leren krijg je een beter inzicht in hun manier van denken.

Twee maanden voor ik vertrok deed ik elke dag een luister- en spreekoefening van een half uur van Pimsleur. Iemand die van nul begint plant echter beter een langere leerperiode in. Neem ook een degelijk handboek mee om ter plekke te leren. Dat er weinig Engels gesproken wordt zal je geen windeieren leggen.

Ten tweede raad ik aan om voor een periode te gaan van minstens vier maanden, anders is de Brazilië-ervaring niet compleet. Als je ergens een paar weken verblijft krijg je slechts een momentopname. Brazilië heeft een zodanig complexe samenleving dat de leercurve pas na 3 à 4 maanden begint te vervlakken.

Ieder individu heeft zijn eigen droombestemming. De ene is gek van Australië, de andere heeft een voor fascinatie voor een Aziatisch land, sommigen vinden hun genoegen in Arabische landen, … Smaken lopen erg uiteen.

Mijn voorkeur ligt in Latijns-Amerika. Ongetwijfeld heb ik de smaak in het paradijselijke Mexico te pakken gekregen. Wonen in Playa del Carmen was bijna net zo leuk als wonen in Rio de Janeiro. Ik heb al wat landen bezocht, en in vergelijking met andere regio’s vind ik dat:
  • De mensen in Latijns-Amerika het meest levendig, openhartig en passioneel zijn.
  • De leukste muziek om te dansen komt uit Latijns-Amerika.
  • De fauna en flora in Latijns-Amerika zijn prachtig.
De nadelen:
  • Latijns–Amerika is waarschijnlijk de onveiligste regio, onervaren reizigers moeten zich goed voorbereiden.
  • In tropische gebieden heb je meer kans op maaginfecties, parasieten e.d.
Met dit artikel wil ik niet meer dan andere mensen aansporen om eens een loopbaanonderbreking te nemen en een stapje in de wereld te zetten. Neem een cultuur-injectie. Verbreed je horizon.

Ik ben alleen gegaan en dat is prima verlopen. Omdat ik alleen ging was ik geneigd sneller contact te leggen met andere mensen. 

Wel had ik reeds enkele kennissen in diverse steden. Dat is een groot voordeel. Op die manier leerde ik lokale gebruiken, regels en mogelijke gevaren kennen. Bovendien kennen locals de leukste plekjes en evenementen in een stad. Ze bezitten een schat aan informatie. Als je niemand kent in Brazilië is Couchsurfing het aangewezen tool.

Iemand zei me eens: "Tenzij je in Brazilië gewoond hebt, heb je niet echt geleefd." Ik sluit me hier bij aan.

vrijdag 8 maart 2013

Springen van rotskliffen in Gran Canaria


Sommige mensen vinden het eiland te klein om te wonen, maar voor mij heeft Gran Canaria alle essentiële ingrediënten voor een prettig en gezond leven: warm weer, zee, strand, non-stop uitgaansleven en talloze sportmogelijkheden zoals kickbox, surfen, windsurfen, mountainbike, natuurwandelen etc.
Wat ik al vaak hier gezocht had was een plek waar van je van een hoge rots in het water kan duiken. Dan bedoel ik niet een flauwe 3 meter, maar eerder iets rond de 8 à 10 meter. In Griekenland en de Griekse eilanden heb ik vaak zulke plekken gezien, maar in Gran Canaria zijn die bijna nergens te vinden. Er zijn wel veel hoge kliffen, maar het water is meestal niet diep genoeg.

Al enkele keren had ik bij locals rondgevraagd of ze zo’n plek kenden, maar steeds zonder succes. Toevallig heb ik recentelijk door een gesprek met een chauffeur wel een plek voor cliff jumping gevonden: Tufia.
Ik ben naar Tufia geweest en was aangenaam verrast.

Hoe geraak je daar? Neem op de autostrade de afrit El Goro (deze afrit ligt iets ten noorden van de afrit van de luchthaven). Volg direct na de afrit de pijl naar het strand van Tufia.

Eenmaal in Tufia aangekomen moet je de grote rots langs rechts ter hoogte van de waterspiegel blijven volgen tot je aan de achterkant van de rots bent. Hier zag ik enkele vissers. Blijf zo ver doorgaan tot je aan een plek komt waar je ongeveer van 8 meter hoog kan springen.

Vooraleer ik sprong heb ik wel twee keer gevraagd of het water diep genoeg was, maar ze verzekerden me dat ik niet de eerste was die hier sprong.

Ik ben van plan hier zeker nog terug te komen om te oefenen op salto’s. Dit is tevens een toffe plek om een namiddagje te relaxen.

Naar het schijnt zijn er in het noorden nog hogere kliffen om te duiken in de buurt van Galdar, maar daar weet ik voorlopig de exacte locatie nog niet van.

maandag 18 februari 2013

België vanuit een ander perspectief


Hoe meer ik in het buitenland woon, hoe beter ik me kan distantiëren van België. Als je altijd in België gewoond hebt, is het moeilijk om je los te koppelen en de dingen die je als normaal beschouwt in vraag te stellen.
Na vele reizen en enkele jaren wonen in vreemde landen kwam ik tot de volgende inzichten:

Europa is compact. Veel Brazilianen zijn nog nooit in het buitenland geweest. Als je in Brazilië 1000 km reist kom je in een andere stad. In Europa heb je dan misschien al drie verschillende landen doorkruist. Als een Amerikaan of een Braziliaan naar Europa reist, maakt hij vaak een trip door gans Europa. Voor hem is Europa een lappendeken van verschillende culturen.
België is een vruchtbaar land. We klagen in België wel eens over het regenweer, maar beseffen we wel dat België daardoor heel groen is? Toegegeven, door bebouwing zijn groene zones schaars in België, maar ga eens in Djerba wonen, midden in de woestijn, waar droogte en zand je leefomgeving vormen. Ik denk dat je al snel wat meer appreciatie voor het Belgische klimaat krijgt.

Belgen zijn een gesloten volk. Toen ik net terug kwam uit Brazilië merkte ik hoe gesloten de sfeer in openbare ruimtes in België is. Of je nu op de trein, op de bus of in de wachtkamer van de dokter zit, meestal is er weinig interactie tussen onbekende individuen.

Als je in een tram tegen een onbekende begint te spreken doorbreek je vaak een stilte en kan iedereen meeluisteren. In Brazilië zijn die remmingen er niet. De sfeer is veel relaxter, je komt veel gemakkelijker in gesprek met vreemde mensen.

Dit is deels aan het klimaat te wijten. Als het in België zo tropisch warm als in Brazilië zou zijn zouden de mensen veel losser in omgang worden. Belgen leven meer binnenshuis.
In België heb je veel luxe en vrijheid. In Tunesië voelde ik me vaak beperkt in mijn vrijheden. Op internet had ik geen toegang tot Youtube. Ook  de pers en televisie waren gecensureerd. Als ik met een Islamitisch meisje op een feestje stond te praten werd ik voortdurend in het oog gehouden. Er waren weinig moderne faciliteiten voor recreatie (vb. cinema).

Sociale ongelijkheid is niet zo groot. We hebben een uitgebouwd sociaal zekerheidssysteem en toegang tot het onderwijs is voor iedereen gelijk. In Brazilië is er een onderscheid tussen publieke en private scholen.  De kwaliteit van private universiteiten is vaak beter en dit is tevens een plaats waar sociale netwerken worden uitgebouwd.  
Daarbij is er discriminatie op de arbeidsmarkt op basis van huidskleur en sociale afkomst. Iemand die geboren is in een favela, blijft meestal zijn hele leven in de favela wonen.

Als je de klassenmaatschappij van Brazilië gezien hebt, besef je pas hoe goed het is om in België geboren te zijn.  
Belgen zijn correct, georganiseerd en punctueel. Als er een gat in de straat is wordt dat zo snel mogelijk hersteld.  In Brazilië of Mexico is dat vaak een kwestie van weken.

Als we een afspraak maken houden we ons eraan. In Afrikaanse of Latijns-Amerikaanse landen worden afspraken niet zo op de letter genomen. In Brazilië is het bijvoorbeeld normaal om een halfuur later op een afspraak te arriveren.
In Azemmour, een dorpje aan de kust van Marokko, vroeg ik eens de rekening in een theehuisje. De prijs kwam niet overeen met de menukaart. De kelner zei dat de prijs "veranderd" was. Zodoende moest ik hierover onderhandelen. Zoiets verwacht je niet België.

Enkele typische producten van België die in het buitenland vaak afwezig zijn: muziekfestivals, frituur, bruin brood, speculaas, zware bieren & een smos.

Toen ik in Mexico woonde had mijn zus een Sinterklaas-speculaas voor me meegenomen. Ik gaf een stuk aan de twee Mexicaanse bewakers van de poblado waar ik woonde. Ze hadden deze koek nog nooit geproefd en waren aangenaam verrast door de smaak. 

woensdag 23 januari 2013

De graffiti scene in São Paulo en Rio de Janeiro


De meest interessante graffiti scene van Brazilië is aanwezig in São Paulo. Over de hele stad zijn muren versierd met legale graffiti. Vaak reusachtige projecten, zoals 10-meter-hoge muren langs de autostrades die de stad doorkruisen. Op plekken waar je in Europese steden illegale graffiti zou verwachten staat in São Paulo vaak legale graffiti.

De overheid heeft heel wat legale projecten georganiseerd. Twee artiesten die vaak in zo’n project betrokken worden zijn de wereldbefaamde Os Gêmeos (de tweeling). Zij worden door lokale writers als de kings beschouwd.

Os Gêmeos
 
De graffitiwijk bij uitstek is Vila Madalena. Dit is een begoede buurt met talloze graffitikunstwerken en enkele graffitistraatjes, waar zelfs ‘street art tours’ georganiseerd worden.
Anderzijds is São Paulo ook de stad met de grootste kwantiteit illegale graffiti. Deze bestaat hoofdzakelijk uit pixação, de cryptische tagstijl die kenmerkend is voor São Paulo. Deze stijl is geïnspireerd op platenlogo’s van heavy metal bands uit de jaren ’80 zoals AC/DC, Iron Maiden en Slayer.
 
Als je iets verder terugkijkt merk je dat pixação onrechtstreeks beïnvloed is door het Runenschrift en Gotische kalligrafie.
 

Als je de illegale scene in São Paulo vergelijkt met Europese steden zoals Parijs en Berlijn, zijn er relatief veel tags en weinig pieces. De reden waarom pixação zo populair geworden is heeft volgens mij een economische oorzaak.
 
Twee gegevens: São Paulo heeft veel muuroppervlakte en een groot deel van de bevolking is arm.
 
Spuitbussen zijn niet zo goedkoop in Brazilië, dus een kleurenpiece wordt al snel een dure bedoeling. Pixação is een manier om met zo weinig mogelijk middelen zo kunstig mogelijk je naam op een grote oppervlakte te schrijven. De focus ligt op een originele lijnvoering. Bovendien kan het ook gemakkelijk worden uitgevoerd met latexverf en een roller, wat goedkoper is dan een spuitbus.
 
Ook belangrijk is de plaats waar het gezet wordt. De trend is om zo hoog mogelijk te klimmen, vaak via de buitenkant van een gebouw. Sommige taggers zijn op hol geslagen klimapen. Ze doen het voor de adrenaline en naambekendheid.
 
 
São Paulo is de stad waar ik de meest risicovolle acties heb gezien, zoals bijvoorbeeld de gevelzijde van een flatgebouw midden in het stadscentrum die top-to-bottom beschreven was. Hiervoor moeten ze touwen gebruikt hebben.

Buitenstaanders beschouwen pixação als een kanker die de stad aantast. Pixadores zien de stad eerder als een grote kladblok, die zij opfleuren met hun krabbels. São Paulo is geen mooie stad: een immense massa van monotone gebouwen. Graffiti geeft meer karakter aan de stad.
De scene in Rio de Janeiro zou ik omschrijven als semi-legaal. Je ziet weinig throw-ups of iets meer uitgewerkte illegale pieces. Wat je wel veel ziet zijn legale pieces, of pieces waarvan je niet goed weet of ze nu legaal gezet zijn of niet. Volgens de uitbater van een graffitishop in Tijuca is het veilig om overdag op een muur te gaan spuiten waar reeds graffiti pieces staan, maar crossen wordt niet getolereerd door andere writers.
Rio heeft een progressief beleid t.o.v. graffiti gevoerd. In 2009 werd wet 706/07 goedgekeurd. Deze wet maakte graffiti legaal als het met toestemming van de eigenaar gebeurt. Dit voorstel amendeerde artikel 65 van federale wet 9.605/98, waarin graffiti op gebouwen in elk geval strafbaar was.
Verder werden er graffitiprojecten georganiseerd zoals ‘Não pixe, grafite’, waarbij graffitikunst werd gepromoot en tagging werd afgekeurd.
Rio heeft geen bombing culture, maar wel veel ‘legale’ pieces. Legale staat hier tussen aanhalingstekens omdat ik vermoed dat ze vaak niet strikt legaal gezet zijn (wel mooi maar zonder toestemming).
Twee prominente plaatsen voor legale graffiti zijn Santa Teresa en de buurt van Jardim Botânico. Als je zelf een piece wilt zetten is de muur tegenover Jardim Botânico een veilige optie.

De favela is in Rio een vaak terugkomend thema.

In veel mindere mate dan in São Paulo wordt er ook getagd. Ook Rio heeft een particuliere tagstijl, die best omschreven wordt als een onleesbare krabbelstijl. Het verbaast me niet dat Rio’s tagstijl totaal verschilt van die van São Paulo, aangezien de twee elkaars rivalen zijn.
 
De cryptische tagstijl van São Paulo komt wel veelvuldig voor in Recife, een stad die veel verder afgelegen ligt van São Paulo dan Rio.
 
Typische tagstijl van Rio.
 
Zowel in Rio de Janeiro als São Paulo worden er weinig treinen en bijna geen metro’s bespoten, omdat het te gevaarlijk is. Dat kon ik afleiden uit het gesprek met de uitbater van de graffitishop in Rio en een interview met Os Gêmeos.